زایمان طبیعی، یکی از ایمنترین و سالمترین روشهای به دنیا آوردن نوزاد است که بدون نیاز به جراحی و کاملاً همسو با روند طبیعی بدن مادر انجام میشود. این روش به مادر امکان میدهد با کمترین مداخله پزشکی و کمترین عوارض، فرزند خود را به دنیا بیاورد. بسیاری از بانوان به دلیل مزایایی مانند بازیابی سریعتر، کاهش احتمال عوارض جراحی و تجربهی لحظهی زایمان بهصورت کامل، زایمان طبیعی را انتخاب میکنند. اگر به دنبال روشی هستید که هم برای سلامت خودتان و هم برای نوزادتان اطمینانبخش باشد، زایمان طبیعی میتواند بهترین گزینه باشد.
آشنایی با زایمان طبیعی
زایمان طبیعی فرایندی است که طی آن نوزاد از طریق کانال زایمان و بدون دخالت جراحی متولد میشود. این فرایند معمولا با آغاز انقباضات رحمی شروع شده و تا خروج کامل نوزاد و جفت ادامه مییابد. به طور کلی، به سه مرحله تقسیم میشود که با شروع انقباضات رحمی منظم آغاز شده و تا باز شدن کامل دهانه رحم به میزان 10 سانتی متر ادامه مییابد که طولانی ترین مرحله زایمان است و چند ساعت تا چند روز به طول میانجامد. مرحله دوم با باز شدن کامل دهانه رحم شروع شده و تا خروج کامل نوزاد پیش میرود که در این مرحله مادر با فشار دادن به خروج نوزاد کمک میکند. در نهایت، مرحله سوم با خروج نوزاد آغاز شده و تا خروج جفت خاتمه مییابد.
زایمان طبیعی
مزایای زایمان طبیعی
زایمان طبیعی، مزایای متعددی برای مادر و نوزاد دارد که در زیر به برخی از مهمترین آنها اشاره میشود:
- مادرانی که زایمان طبیعی انجام میدهند، سریع تر از مادرانی که سزارین میکنند، بهبود مییابند. آنها زودتر میتوانند به فعالیت های روزمره خود بازگردند و از نوزاد خود مراقبت کنند.
- این روش، خطر عفونت را نسبت به سزارین کاهش میدهد. سزارین، یک عمل جراحی است و با خطر عفونت همراه است.
- مادرانی که به این روش انجام میدهند، درد کمتری پس از زایمان تجربه میکنند. آنها نیازی به مصرف داروهای مسکن قوی ندارند.
- در زایمان طبیعی، مادر بلافاصله پس از تولد، نوزاد خود را در آغوش میگیرد و با او ارتباط برقرار میکند. این تماس زودهنگام، برای پیوند عاطفی بین مادر و نوزاد بسیار مهم است.
- مادران شیردهی موفق تری دارند.
- این روش، باعث ترشح هورمونهای طبیعی در بدن مادر میشود که برای سلامت روانی و جسمی او مفید هستند.
- این روش، یک تجربه قدرتمند و بینظیر برای مادر است. این تجربه، به او احساس قدرت، اعتماد به نفس و ارتباط عمیق با نوزادش میدهد.
لحظهی طلایی بعد از زایمان
مراحل زایمان طبیعی
این فرایند برخلاف ظاهر سادهاش، مجموعهای از تغییرات هورمونی، انقباضات عضلانی و هماهنگی ماهرانه است که طی چند مرحله مشخص رخ میدهد. زایمان طبیعی معمولاً سه مرحله اصلی دارد که از شروع انقباضات منظم شروع میشود و تا خروج جفت ادامه پیدا میکند. هر مرحله نقش متفاوتی دارد و بدن مادر را یک گام به تولد نوزاد نزدیکتر میکند.
مرحله اول: شروع دردهای زایمانی و باز شدن دهانه رحم
این مرحله طولانیترین بخش زایمان است و شامل باز شدن دهانه رحم تا ۱۰ سانتیمتر میشود. این مرحله خود شامل دو فاز است: فاز نهفته و فاز فعال است.
- فاز نهفته: در این بخش انقباضها شروع میشوند اما هنوز شدید و منظم نیستند. دهانه رحم تقریباً تا ۳–۴ سانتیمتر باز میشود. در این زمان مادر معمولاً میتواند در خانه باشد، راه برود، دوش آب گرم بگیرد و به آرامی برای ورود به فاز فعال آماده شود.
- فاز فعال: انقباضها قویتر، منظمتر و با فاصلههای کوتاهتر ظاهر میشوند. دهانه رحم بین ۴ تا ۱۰ سانتیمتر باز میشود. این مرحله معمولاً زمان ورود به بیمارستان یا مرکز زایمان است. در این فاز مادر نیاز بیشتری به حمایت، تکنیکهای تنفس و تمرکز دارد.
مرحله دوم: تولد نوزاد
این مرحله زمانی آغاز میشود که دهانه رحم کامل باز شده باشد.
- انقباضهای قوی و احساس فشار: مادر حس میکند باید زور بزند و نوزاد به سمت پایین حرکت میکند.
- خروج سر نوزاد: سر نوزاد به آرامی ظاهر میشود و ماما یا پزشک مراقب است که این خروج بدون آسیب انجام شود.
- تولد کامل نوزاد: پس از سر، شانهها و سپس باقی بدن نوزاد به دنیا میآید.
در انتهای این مرحله نوزاد روی شکم یا سینه مادر قرار گرفته و اولین تماس پوستی برقرار میشود.
مرحله سوم: خروج جفت
این مرحله کوتاه اما مهم است.
- انقباضهای ملایم برای خروج جفت: پس از تولد نوزاد، رحم دوباره منقبض میشود تا جفت را خارج کند.
- بررسی جفت و کنترل خونریزی: پزشک یا مامای مسئول، جفت را بررسی میکند تا مطمئن شود کامل خارج شده و خونریزی مادر کنترل میشود.
آمادگی برای زایمان طبیعی
آمادگی مادر تأثیر بسیار زیادی روی روند زایمان دارد. هرچه ذهن آرامتر و بدن قویتر باشد، مرحلههای زایمان راحتتر سپری میشوند. آمادگی شامل آموزش، تمرین تنفس، کاهش اضطراب، تقویت عضلات، شناخت علائم شروع زایمان و تنظیم انتظارات واقعبینانه است.
در ادامه موارد اصلی آمادگی را میبینید:
- شرکت در کلاسهای آمادگی زایمان: آگاهی از مراحل زایمان، نوع تنفس، تکنیکهای کاهش درد و شناخت گزینهها باعث کاهش ترس میشود.
- ورزش منظم دوران بارداری (پیادهروی، یوگا، تمرینات لگن): این فعالیتها به تقویت عضلات کف لگن کمک کرده و روند زایمان را روانتر میکند.
- تمرین تکنیکهای تنفس و ریلکسیشن: در کنترل استرس و مدیریت انقباضات بسیار مؤثر است.
- تهیه چکلیست بیمارستان: شامل لباس، مدارک، وسایل بهداشتی، پوشک و لباس نوزاد.
- تعیین همراه و برنامهریزی مسیر بیمارستان: آرامش مادر را بیشتر میکند.
- انتخاب پزشک و مرکز مناسب برای زایمان: اطمینان از اینکه در زمان زایمان تیم حرفهای همراه شما است.
- تغذیه مناسب در ماههای پایانی: کاهش مصرف غذاهای پرچرب و افزایش مصرف مایعات و فیبر برای کمک به عملکرد بدن.
آیا زایمان طبیعی برای همه خانمها مناسب است؟
زایمان طبیعی علی الخصوص زایمان طبیعی بعد سزارین اگرچه برای بیشتر بانوان مناسب است اما در شرایط خاصی ممکن است با خطراتی همراه باشد و انجام سزارین توصیه گردد. این موارد شامل قرارگیری نامناسب جنین مانند وضعیت عرضی، مشکلات مربوط به جفت نظیر جفت سرراهی یا جدا شدن زودرس جفت، وجود بیماریهای زمینهای در مادر مانند بیماری قلبی، دیابت کنترل نشده یا فشار خون بالا و شروع زایمان قبل از هفته ۳۷ بارداری (زایمان زودرس) است که با خطراتی برای نوزاد همراه است.
زایمان طبیعی بهتر است یا سزارین؟
این سوال، پاسخ قطعی ندارد و به شرایط فردی هر زن بستگی دارد. زایمان طبیعی، مزایای متعددی دارد که در بخش های بالا به آنها اشاره شد. با این حال، سزارین نیز در برخی موارد ضروری و نجات بخش است.
برای برخی از زنان، این نوع زایمان ممکن است بهترین گزینه باشد. برای برخی دیگر، سزارین ممکن است بهترین گزینه باشد. برخی افراد به دلایلی پزشکی نمیتوانند زایمان طبیعی انجام دهند یا ترجیح میدهند که سزارین کنند. تصمیمگیری در مورد انتخاب روش زایمان، باید با مشورت ماما و با در نظر گرفتن شرایط فردی هر زن انجام شود. ماما، با بررسی وضعیت سلامت مادر و جنین، بهترین روش زایمان را توصیه خواهد کرد.
در بارداری دوقلویی هم میتوان زایمان طبیعی انجام داد؟
در بسیاری از موارد، زایمان طبیعی در بارداری دوقلویی امکان پذیر است. با این حال، تصمیمگیری در مورد روش زایمان، به عوامل مختلفی مانند وضعیت قرارگیری جنینها، وزن جنینها، سلامت مادر و سابقه زایمانهای قبلی بستگی دارد.
اگر هر دو جنین در وضعیت سر قرار داشته باشند و وزن آنها مناسب باشد، زایمان طبیعی معمولا امکان پذیر است. با این حال، در بارداری دوقلویی، خطر عوارضی مانند زایمان زودرس و نیاز به سزارین اورژانسی بیشتر است. بنابراین، زایمان باید در یک مرکز مجهز و با حضور کادر متخصص مانند مرکز مامایی نیلو معظمی انجام شود.
روند زایمان طبیعی چند ساعت طول میکشد؟
مدت زمان زایمان طبیعی، در افراد مختلف متفاوت است. به طور کلی در زایمان اول، ممکن است 12 تا 18 ساعت طول بکشد. در زایمانهای بعدی، این زمان کوتاه است و ممکن است 6 تا 8 ساعت طول بکشد. مرحله تولد نوزاد معمولاً کمتر از یک ساعت زمان میبرد. مرحله خروج جفت نیز معمولاً ۵ تا ۳۰ دقیقه است.
با این حال، مدت زمان زایمان، به عوامل مختلفی مانند قدرت انقباضات رحمی، وضعیت قرارگیری جنین، اندازه لگن مادر و میزان تحمل درد مادر بستگی دارد.
زایمان طبیعی ممکن است کوتاهتر یا طولانیتر شود، اما مادامی که وضعیت مادر و جنین پایدار باشد، این تغییر زمان کاملاً طبیعی است.
زایمان طبیعی بعد از سزارین قابل انجام است؟
زایمان طبیعی بعد از سزارین در بسیاری از موارد امکانپذیر است. مرکز مامایی نیلو معظمی، با توجه به شرایط هر مادر، به شما بهترین پیشنهاد را میدهد. VBAC یا Vaginal Birth After Cesarean، با خطراتی همراه است و باید در یک مرکز مجهز و با حضور ماما انجام شود. برخی از عواملی که بر موفقیت وی بک تاثیر میگذارند عبارتند از:
- اگر برش سزارین قبلی در قسمت پایینی رحم بوده باشد، احتمال موفقیت VBAC بیشتر است.
- هر چه تعداد سزارینهای قبلی کمتر باشد، احتمال موفقیت VBAC بیشتر است.
- مادر باید از سلامت عمومی خوبی برخوردار باشد و هیچگونه بیماری زمینهای نداشته باشد.
- جنین باید در وضعیت سر قرار داشته باشد و وزن آن مناسب باشد.
در نهایت
سخن آخر؛ زایمان طبیعی نهتنها یک روش سنتی، بلکه انتخابی آگاهانه برای مادرانی است که سلامت خود و نوزادشان را در اولویت قرار میدهند. این روش با کمترین مداخلات پزشکی، دوران نقاهت کوتاهتر و حس عمیق همراهی با فرایند طبیعی بدن، میتواند تجربهای فراموشنشدنی و اطمینانبخش باشد. اگر شرایط پزشکی اجازه دهد، زایمان طبیعی بهترین مسیر برای آغاز زندگی فرزندتان است.
سوالات متداول
سلام به همگی.🙋
همسرم و من با فرا آگاهی ای که پس از گذراندن دوره های آمادگی بارداری، به دست آوردیم ، وارد فاز اصلاح سبک شدیم ، بعد تصمیم به اقدام گرفتیم و جانمی جان، 🧒🧑 والد نیلوفری شدیم و آموزش های تخصصی مون شروع شد ، خوب گوش کردیم و خوبتر عمل کردیم ، سخاوتمندانه نیلو جان به ما آموختند و ما به گوش جان و البته جزوه هامون سپردیم. ما واقعا باور کردیم که میشود یک زایمان سلامت و یک نوزادِ سالمِ بدون کولیکِ آرومِ خوش قلق داشت ، میشود یک روان سالم و کم فشار از استرس، یکحال خوب ، یک ذهن آگاهِ کاربلد و یک مسیر روشن، پیش رو داشت. به طرز عجیبی فرایندی که نیلو جون برای ما از ابتدا تا انتها از آموزش تا مراقبت تعریف کردند ، مثل یک زنجیر به هم متصل اند. الان که کودکمون سه سال و نیمه است ، هنوز جزوه ها ، آموزه ها و راهنمایی های مامانیلو جانمون راهگشاست. ما یک نیلوفری واقعی هستیم 🧒👶🧑 با کلی خاطرات قشنگ از یکی از شگفت انگیز ترین تجربه هامون در زندگی . ما فقط با نیلو نزاییدیم ، ما تبدیل به والدینی آگاه ، مسئولیت پذیر، توانمند وکاربلد شدیم. و وامدار بهشت نیلوفری هستیم و خواهیم بود . 💚
سلام ! من یک سال پیش دختر خوشگلموکه زایمان دومم بود رو با نیلوجونگذروندم، از قبل از اقدام به بارداری با مجموعه شما اشنا شده بودم و زایمان اولم هم مثل زایمان دومم بصورت کاملا طبیعی با خانم معظمی و تیم حرفه ایه ایشون انجام دادم ! خواستم بگم بهترین تجربه های زندگیمو من مدیونه نیلوجون هستم وبه همه دوستام هم پیشنهاد کردم اگه میخواید یه دوره ی خیلی خوبی داشته باشید وکلی دوستای خوب پیدا کنید و زایمان فوقالعاده ای داشته باشین حتمن بیاین این مرکز🙂💃🏻